Widząc to zdjęcie szympansa Hama pomyślałem sobie…

Widząc to zdjęcie szympansa Hama pomyślałem sobie…

0 Comments

ziemia z kosmosu
Szympans Ham przygotowujący się do odbycia lotu surzobitalnego 31 stycznia 1961. / Źródło: NASA

…że hasło „Człowiek to korona stworzenia” jak ta korona, zbyt długo obnoszone stało się wyświechtane. Widoczny na powyższym zdjęciu szympans Ham rzucił tej koronie wyzywające spojrzenie, którym sprowadził ją na Ziemię, tuż przed odbyciem swojego pierwszego lotu suborbitalnego. Właśnie dzięki niemu to nie człowiek widział pierwszy swoją macierzystą planetę z kosmosu (a przynajmniej z granicy kosmosu).

Dla pierwszych astronautów należących do wybrańców programu Merkury, którzy mieli odbywać loty kosmiczne szympans Ham był irytujący podwójnie. Po pierwsze byli ludźmi, po drugie ludźmi w szczególności wyznaczonymi do pierwszeństwa. Pierwszy w kosmosie szympans wystawiał więc ich na drwiny narodu – i to nie tylko swojego, ale również po drugiej stronie żelaznej kurtyny.

Nie musieliby się jednak aż tak przejmować, gdyby uzmysłowili sobie, że taksonomiści nie powiedzieli im całej prawdy. Otóż gdyby traktować wszystkich w królestwie zwierząt równo, szympansy i ludzie powinni być sytuowani tak samo jak słonie afrykańskie i indyjskie. A więc w kosmos wysyłalibyśmy Homo troglodytes lub Pan sapiens. Człowiek szympans lub szympans człowiek. Kolejność nie bez znaczenia tak samo jak w przypadku kolejności gości foteli statków suborbitalnych.

Humorystyczny ton nie wyklucza jednak poważnej pointy. Pierwszeństwo Hama przypomina o tym, czyja to była gra i kto został w nią bez możliwości wyrażenia zdania uwikłany. I o tym przez ile wieków Ziemia była oglądana – niekoniecznie z kosmosu choć może również – przez pokolenie istot nie uzurpujących sobie prawa do korony lecz fermaty stworzenia.

Widząc to zdjęcie, pomyślałem sobie… to seria artykułów, w której dzielę się refleksjami wywołanymi różnym fotografiami, które w jakiś sposób mnie poruszyły. Są to czasami zdjęcia wielokrotnie już prezentowane a niekiedy mniej znane. Staram się przy tym pozostawać w obrębie tego, co może powiedzieć mi sam obraz, bez skupiania się na tym, w jakim kontekście został pierwotnie opublikowany, jak był odbierany przez innych oglądających itp.


Related Posts

Widząc to zdjęcie kosmosu pomyślałem sobie…

Widząc to zdjęcie kosmosu pomyślałem sobie…

..że na Ziemi komponowanie fotografii odbywa się najczęściej na bazie kilku podstawowych zasad.



Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *