Fotografujemy zawsze przeszłość – prędkość światła w fotografii

Fotografujemy zawsze przeszłość – prędkość światła w fotografii

0 Comments

Oglądając i fotografując nocne niebo spoglądamy w przeszłość. Jako że światło ma skończoną prędkość (ok. 299 792 458 m/s), to potrzebuje określony czas, aby dotrzeć od ciał niebieskich do oka obserwatora. Każda astrofotografia pokazuje więc, jak wyglądał fragment nieba – w zależności od odległości – kilkaset lub kilkaset milionów lat temu (a nawet miliardów). Okazuje się jednak, że przekłada się to także na każdy gatunek fotografii.

Dawno, dawno temu w odległej galaktyce…

Najodleglejszym sfotografowanym obiektem we wszechświecie jest gromada galaktyk Abell 2218, która znajduje się ok. 13,4 miliarda lat świetlnych od Ziemi. Jako że światło potrzebowało dokładnie tyle lat, aby dotrzeć do optyki Kosmicznego Teleskopu Hubble’a, miara odległości w przestrzeni jest jednocześnie miarą odległości w czasie. To wszystko jednak odnosi się do momentu „wyzwolenia migawki”, gdyż stale rozszerzający się wszechświat oddala od siebie wszystkie obiekty w kosmosie.

astrofotografia hst
Zdjęcie gromady galaktyk Abell 2218 wykonane przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a. Tutaj możesz zobaczyć je w powiększeniu. / Źródło: Wikimedia commons

Niemniej widoczna na powyższym zdjęciu gromada galaktyk Abell 2218 właśnie tak wyglądała 13,4 miliarda lat temu. Ta zasada ma zastosowanie także dla dużo bliżej położonych obiektów (w kosmicznej skali). W powyższym ujęciu Słońce znajduje się „8 minut temu” od nas, natomiast Księżyc ok. 2 sekundy temu. To oznacza, że gdyby Słońce nagle w niewyjaśniony sposób „wyparowało”, zobaczylibyśmy to na Ziemi dopiero po 8 minutach. Spoglądając na Księżyc, oglądamy go takim, jakim był 2 sekundy wcześniej.

Powyższe rozważania pozwolę sobie uzupełnić wierszem mojego autorstwa pochodzącym z tomiku Dystans ucieczki:

Mikołaj Konkiewicz – Poczytam Ci (z tomiku Dystans ucieczki)



napiszę naturalnie 
oswojone bez trudu
trzecia planeta od Słońca bez Ciebie 

słowa te przeczytasz 
w jakimś absurdalnie obcym języku

trzy miliardy lat świetlnych stąd
obce niebo na którym
trzecia planeta od Słońca bez Ciebie

Nie tylko astrofotografia – zdjęcia zawsze przedstawiają czasy minione

Warto zauważyć, że powyższe rozważania mają zastosowanie także dla codziennego, „ziemskiego” doświadczenia. Po fotografię sięga się głównie z powodu jej umiejętności utrwalania teraz i przenoszenia w czasie porcji owego „teraz” w przyszłość (łączenia dwóch teraz – fotografa i obserwatora). Jednak jako że światło cechuje się skończoną prędkością i chociaż jest ona różna w ośrodkach materialnych, to wciąż po odbiciu od jakiekolwiek obiektu upływa nieco czasu, zanim dotrze do obserwatora.

Oczywiście w codziennym doświadczeniu „opóźnienie” jest tak krótkie, iż niedostrzegalne. Astrofotografia przez swoje skale po prostu mocno to podkreśla. Niemniej zawsze pomiędzy odbiciem światła od fotografowanego obiektu a dotarciem do materiału światłoczułego mija nieco czasu – podobnie jak w astrofotografii. Dlatego właśnie fotografia zawsze jest obrazem przeszłości (pomijam przy tym opóźnienie w wyzwalaniu migawki).

astrofotografia bonaparte
Zdjęcie Napoleona III Bonaparte wykonane przez Disdériego w 1859 roku. Już w momencie rejestracji pokazywało przeszłość. / Źródło: Wikimedia commons

Sentymentalna wartość fotografii nie dotyczy więc jedynie samego oglądania zdjęć nieżyjących już krewnych czy wymarłych gatunków zwierząt, ale również wykonywania zdjęć. I nie charakteryzuje się tym wyłącznie astrofotografia.

Rok świetlnym jest matką (lub ojcem) chrzestną niniejszego bloga. Więcej na jego temat znajdziesz w tym artykule:


Related Posts

Widząc to zdjęcie galaktyki pomyślałem sobie…

Widząc to zdjęcie galaktyki pomyślałem sobie…

…że Nicolas Lefaudeux zastosował w tym swoim zdjęciu Galaktyki Andromedy efekt miniatury, nie tyle by stworzyć wrażenie, że ta leży na wyciągnięcie ręki, lecz aby wręcz przygotować iluzję, iż moglibyśmy potrzymać ją w otwartej dłoni i przyglądać jej się z bliska jak jakiemuś maleńkiemu kielichowi kwiatu (np. modrzewnicy pospolitej czyli z łaciny właśnie Andromeda polifolia).

Widząc to zdjęcie kosmosu pomyślałem sobie…

Widząc to zdjęcie kosmosu pomyślałem sobie…

..że na Ziemi komponowanie fotografii odbywa się najczęściej na bazie kilku podstawowych zasad.



Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *