Ziemia z kosmosu – portret rodzinny Układu Słonecznego

Ziemia z kosmosu – portret rodzinny Układu Słonecznego

0 Comments

Obecnie dzięki satelitom czy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej Ziemia jest pod stałą obserwacją aparatów fotograficznych. Dzięki nim wydaje się bardzo dobrze poznana. Jednakże w historii eksploracji kosmosu istnieje kilka silnie zapadających w pamięć zdjęć Błękitnej Planety. Paradoksalnie najciekawsze z nich cechują się tym, że Ziemia z kosmosu… jest niemal niewidoczna. 

Zdjęcie grupowe Układu Słonecznego

Voyager 1 to jedna z najsłynniejszych sond międzyplanetarnych. Obecnie jest także (umownie) sondą międzygwiezdną. Chociaż aparatura ta dostarczyła wiele istotnych zdjęć np. gazowych olbrzymów, to tym razem chciałbym poświęcić uwagę takiemu ujęciu, na którym widoczne są niemal wszystkie główne ciała niebieskie Układu Słonecznego.

ziemia z kosmosu voyager
Voyager 1 / fot. NASA

Gdy Voyager 1 wykonał swoje podstawowe cele związane z eksploracją wybranych planet Układu Słonecznego wyruszył w kierunku granic Układu Słonecznego. Jednakże przed rozpoczęciem tego ostatniego (i prawdopodobnie nigdy się niekończącego) etapu swojej podróży, odwrócił się w kierunku planet orbitujących wokół Słońca. Dnia 14 lutego 1990 roku wykonał 60 zdjęć poszczególnych obszarów przestrzeni kosmicznej, które złożyły się w tzw. „portret rodzinny Układu Słonecznego” (zobacz w powiększeniu). 

Portret rodzinny Układu Słonecznego (zobacz w powiększeniu) / fot. NASA

Mozaika przedstawia Wenus, Ziemię, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna. Merkurego i Marsa nie udało się niestety zarejestrować. Planety widoczne z tak znacznej odległości stają się tylko drobnymi punktami, nieodróżnialnymi od gwiazd. Ziemia i Wenus mają wielkości jedynie rzędu 0,12 piksela. Jowisz i Saturn są nieco większe od pojedynczego punktu obrazu. Uran i Neptun uległ nieznacznemu rozmyciu na skutek zastosowania dłuższego czasu naświetlania wynoszącego 15 s. Było to konieczne ze względu na małą ilość światła słonecznego docierającego do tych obiektów.

Wielkość Słońca na obrazie stanowi 1/40 tego, jak jest postrzegane z Ziemi. Jednocześnie jego jasność jest wciąż 8 milionów razy większa niż Syriusza – najjaśniejszej gwiazdy nocnego nieba. 

Blada niebieska kropka – Ziemia z kosmosu

Fotografia przedstawiająca Ziemię została nazwana „Blada niebieska kropka” (Pale Blue Dot). Silnie wpływający na odbiorcę obraz przedstawia błękitną planetę jako drobny pyłek kurzu zawieszony w czerni wszechświata. W wyniku przypadkowego załamania promieni świetlnych w optyce aparatu Ziemian znajduje się w centrum flary. Zdaje się być przy tym wyróżniona.

ziemia z kosmosu pale blue dot
Blada niebieska kropka / fot. NASA

Jest to jednak efekt najzupełniej przypadkowy. Próbując dostrzec w tym obrazie jakikolwiek ślad istotności Ziemi względem wszechświata, warto przypomnieć sobie opisywane przez mnie już wcześniej zdjęcia Głębokie Pola Hubble’a. Zresztą pozostałe artefakty pojawiające się na zdjęciu są również rezultatem procesu obróbki i powiększania. 

Carl Sagan będący pomysłodawcą wykonania portretu rodzinnego Układu Słonecznego w swojej książce Błękitna Kropka. Człowiek i jego przyszłość w kosmosie skomentował tę fotografię następującymi słowami:

Carl Sagan, Błękitna kropka

Spójrz ponownie na tę kropkę. To Nasz dom. To my. Na niej wszyscy, których kochasz, których znasz. O których kiedykolwiek słyszałeś. Każdy człowiek, który kiedykolwiek istniał, przeżył tam swoje życie. To suma Naszych radości i smutków. To tysiące pewnych swego religii, ideologii i doktryn ekonomicznych. To każdy myśliwy i zbieracz. Każdy bohater i tchórz. Każdy twórca i niszczyciel cywilizacji. Każdy król i chłop. Każda zakochana para. Każda matka, ojciec i każde pełne nadziei dziecko. Każdy wynalazca i odkrywca. Każdy moralista. Każdy skorumpowany polityk. Każdy wielki przywódca i wielka gwiazda. Każdy święty i każdy grzesznik w historii Naszego gatunku, żył tam. Na drobinie kurzu zawieszonej w promieniach Słońca. Pomyśl o rzekach krwi przelewanych przez tych wszystkich imperatorów, którzy w chwale i zwycięstwie mogli stać się chwilowymi władcami fragmentu tej kropki. Naszym pozom. Naszemu urojonemu poczuciu własnej ważności, naszej iluzji posiadania jakiejś uprzywilejowanej pozycji we wszechświecie, rzuca wyzwanie ta oto kropka bladego światła.

Zarówno fotografia Blada niebieska kropka, jak i słowa słynnego naukowca stanowią ważną lekcję pokory. Ziemia z kosmosu jest ledwie dostrzegalnym pyłkiem…

W zbiorach kosmicznej fotografii znajduje się jeszcze więcej interesujących obrazów, na których ujęta jest Ziemia z kosmosu. Poświęcę im uwagę w kolejnych artykułach – zapraszam do zapisania się do newslettera, aby być na bieżąco. 


Related Posts

Fotografia międzygwiezdna – artykuł w magazynie Post Medium

Fotografia międzygwiezdna – artykuł w magazynie Post Medium

W magazynie Post Medium pojawił się mój artykuł zatytułowany Fotografia międzygwiezdna, w którym opisuje role, jaką może odegrać fotografia w komunikacji z inteligentnymi istotami zamieszkujące inne planety. Punktem wyjścia tych rozważań są gramofonowe płyty przymocowane do sond Voyager (wystrzelone w przestrzeń kosmiczną w 1977 roku), które zawierają m.in. […]

Kometa C/2020 F3 (NEOWISE) – gwiazda lipcowego nieba

Kometa C/2020 F3 (NEOWISE) – gwiazda lipcowego nieba

Na tegorocznym, lipcowym niebie króluje przede wszystkim kometa C/2020 F3 (NEOWISE). Dowiedz się jak ją obserwować i zobacz ciekawe zdjęcia innych komet.



Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *